Ugoda mediacyjna — jak zrobić, żeby dała się wyegzekwować
Różnica między ugodą pozasądową a zatwierdzoną przez sąd, wniosek o nadanie klauzuli i co zapisać, żeby druga strona nie uciekła z dobrodziejstwa.
Największa pułapka mediacji: ugoda, której nie da się wyegzekwować. Podpisana, urocza — a gdy druga strona jej nie wykonuje, okazuje się, że... trzeba iść do sądu od nowa. Oto jak zbudować ugodę z zębami.
Dwa rodzaje ugody mediacyjnej
- Ugoda na podst. skierowania sądu (mediacja sądowa lub wniosek o zatwierdzenie po pozasądowej): sąd zatwierdza ugodę postanowieniem → po uprawomocnieniu podlega wykonaniu w drodze egzekucji komorniczej jak wyrok,
- Ugoda czysto pozasądowa: działa jak umowa cywilna — egzekucja dopiero po uzyskaniu tytułu (wniosek o zatwierdzenie do sądu albo pozew o zapłatę). Zanim do tego dojdzie, dłużnik może spełnić... albo nie.
Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności
Przy ugodzie zatwierdzonej przez sąd: wniosek o nadanie klauzuli (50 zł) → komornik egzekwuje. Przy ugodzie pozasądowej: najpierw wniosek o zatwierdzenie ugody (100 zł, sąd bada tylko czy nie jest sprzeczna z prawem/zasadami współżycia), potem klauzula. Rozsądny harmonogram: od razu po podpisaniu ugody pozasądowej złożyć wniosek o zatwierdzenie — nie czekać na naruszenie.
Co zapisać w ugodzie
- Zobowiązania precyzyjne: kto, komu, ile, kiedy, na jakie konto (data i godzina dozwolonych przelewów),
- Zabezpieczenie wykonania: przyśpieszony termin zapłaty całej kwoty przy opóźnieniu raty (klauzula przyspieszona), kary umowne, weksel in blanco jako zabezpieczenie,
- weksel z poręczeniem przy większych kwotach — podpisanie weksla na ręce mediatora w sesji,
- Odsetki: ustawowe za opóźnienie od dnia wymagalności (bez zapisu też należą się ustawowe, ale zapis porządkuje),
- Rozliczenie wzajemne: co się dzieje z innych roszczeń (zrzeczenie, zatarcie),
- poufność treści i zakaz wykorzystywania ugody w marketingu/sporach publicznych,
- koszty mediacji: kto je pokrywa (zwykle po połowie) — zapis zapobiega sporom o 1 500 zł na koniec.
Najczęstsze błędy ugód
- zapisy-modalne: "strony dołożą starań", "rozważy zapłatę" — niewykonalne prawnie,
- brak terminów i ryczałtowe "w ratach" bez dat,
- brak skutków naruszenia (co po niewykonaniu raty 2?),
- zrzeczenie roszczeń zbyt szerokie ("wszystkie roszczenia z jakiejkolwiek podstawy") — bywa kwestionowane, lepiej wymienić konkretne,
- ugoda podpisana bez skierowania sądowego i nigdy nie zatwierdzona — "kartka papieru".
Mediator a jakość ugody
Mediator prowadzi proces, nie doradza treści — ale dobry mediator dba o to, by ugoda była wykonalna (precyzyjne zapisy, zgodność z prawem), i wskazuje stronom potrzebę zatwierdzenia sądowego. Przy kwotach istotnych warto skonsultować projekt ugody z prawnikiem przed podpisaniem — godzina konsultacji chroni przed rokiem egzekucji.
Planujesz ugodę? Znajdź mediatora w katalogu i omów z nim tryb zatwierdzenia na pierwszej sesji.